انواع سنت نبوی

از حیث وجوب

فرض

فرض چیزی است که به دلیل قطعی, مثل قرآن و سنت, با نصی جَلی ثابت شده باشد, و انجام دهنده آن ثواب می‌برد, و تارک آن مستحق عقوبت و عذاب است.

نکته: به هر آنچه که فرض نیست, نافله گفته می‌شود.

کفایت

به فرضی می‌گویند که در آن، اگر ۱ شخص یا گروهی از اشخاص آن را انجام دهند، برای همه کفایت میکند، و فرض آن بر دیگران ساقط می‌شود.

  • امر به معروف
  • نهی از منکر
  • نماز جنازه

عَین

فرض العین، به فرضی می‌گویند که انجام آن بر تک تک مسلمین جامعه واجب است.

  • نماز (الفجر, الظهر, العصر، المغرب, والعشاء)
  • روزه
  • زکات
  • حج

رکن

رکن در مسئله نماز بیان می‌شود, و به آنچه گفته می‌شود که حتی اگر سهوا فراموش شود, عمل باطل است, و عذری پذیرفته نیست.

سنت واجب

سنت واجب, «اَمر ها» و «نَهی» های پیامبر است که «هیچ وابستگی ای به یک زمان مشخص و امت های گذشته ندارد»؛ همچنین, سنت واجب به دلایل ظنی استنباط می‌گردد, و تارک آن عقوبت و عذاب می‌شود, و انجام آن شریعت الهی است.

انجام ندادن سنت واجب, برخلاف رکن, تنها هنگامی باطل است که شخص آگاهانه و از عمد آن را انجام ندهد.

  • الأذان
  • تشهد اول در نماز
  • ختان الذكور
  • العقيقة
  • الغسل لصلاة الجمعة
  • طواف الوداع
  • العمرة

سنت مؤكد

سنت موکد, به واسطه تکرار در ملأ عام و استمرار عمل توسط پیامبر تاکید شده, و نبی غیر از چند بار, آن را ترک نکرده؛ انجام سنت موکد تاکید می‌شود, لکن تارک آن ابدا مرتکب اثم نشده.

انواع سنت موکد

  • نماز ضحی و شب
  • صلاة الوتر
  • صلاة الكسوف, صلاة‭ ‬الاستسقاء, صلاة‭ ‬الاستخارة
  • صلاة التراويح در رمضان
  • عید قربان (نزد مذاهب مالکی, شافعی و حنبلی سنت موکده است, غیر از مذهب حنفی که واجب است)
  • قرائت (سوره) بعد از فاتحه
  • تثلیث در غسل اعضاء در وضو
  • اعتکاف در رمضان و غیر آن
  • مسواک زدن (سواك)

سنت مستحب

سنت مُستَحَب, نزد گروهی از علماء همانند سنت موکد گرفته می‌شود, ولی شدت سنت مندوب یا مستحب از سنت موکد کمتر است.

از حیث نحوه اتخاذ

سنت قولی

به حکمی گفته می‌شود که از قول پیامبر صریح پیامبر در جمیع وقایع و مناسبات استنتاج می‌شود.

سنت فعلی

به جمیع احکامی گفته می‌شود که از اعمال پیامبر اسلام مکرم اسلام محمد ص استنتاج می‌شود.

سنت تقریری

به حکمی می‌گویند که از سکوت پیامبر در مقابل عمل صحابه استنتاج می‌شود زیرا پیامبر در مقابل باطل سکوت نمی‌کند.

سنت وصفی

به حکمی گفته می‌شود که از وصف پیامبر توسط صحابه استنتاج می‌شود.

پیوند ها

Comments

No Comments