گردیزه یا نفرون در انسان
گردیزه یا نفرون از اجزاء سازنده کلیّه و تصفیه خون است به بخش اعظم قشر کلیّه را در بر میگیرد.
آناتومی
مویرگ
در هر نفرون, ۲ شبکه مویرگی از مویرگ ها منفذ دار وجود دارد.
کلافک
کلافک یا گلومرول, شبکه مویرگی درون کپسول بومن است که تراوش از منافذ آن رخ میدهد, و سرخ رگ ورودی آن سرخ رگ آوران نام دارد که قطر بیشتری دارد, و سرخ رگ خروجی سرخ رگ وابران که قطر کمتری دارد, و این اختلاف قطر, موجب افزایش فشار در مویرگ میشود.
غشای پایه مویرگ های کلافک, حدود ۵ برابر زخیم تر از مویرگ های عادی است.
دور لولهای
لوله
لوله گردیزه, از ۳ بخش تشکیل شده است که ادرار را به مجرای جمع کننده ادرار منتقل میکند.
لوله پیچ خورده نزدیک
قوس هنله
لوله پیچ خورده دور
فیزیولوژی
هر گردیزه یا نفرون, تصفیه خون را در ۳ مرحله انجام میدهد.
ترواش
در مرحله تراوش, از شبکه مویرگی مویرگ های منفذ دار کلافک کپسول بومن, خون آب شامل مواد محلول در آن غیر از پروتئین ها در نتیجه فشار خون خارج میشود, و به کپسول بومن میریزد.
بازجذب
در بازجذب, مواد مغذیای مثل گلوکوز و آمینو اسید ها که بر اساس اندازه تراوش شده بودند, دوباره جذب میشوند.
ترشح
در ترشح که عمدتاً با صرف انرژی همراه است, شبکه مویرگی دور لولهای, یا یاخته های گردیزه, مواد دفعی را به گردیزه تشرح میکنند.
اگر pH خون کاهش یابد, کلیه ها یون $H^+$ و اگر افزایش یابد, بیکربنات ترشح میکنند.