آمیزش چیست و چه انواعی دارد
آمیزش یا همجوشی جنسی به انگلیسی fusion، عبارت است از یکی شدن ماده ژنتیکی اسپرم و تخمک, و به صورت ضرب ۲ ژنوتیپ, یا صفت, یا ژن ها و الل ها نوشته میشود.
انواع آمیزش
آمیزش بر اساس تعداد صفات به ۲ نوع مونو هیبریدی و مولتی هیبریدی تقسیم بندی میشود.
هرگاه از فرزندان ۲ والد سوال شود, باید آمیزش آن ها را بنویسیم.
مونو هیبریدی
در آمیزش مونو میبریدی، صفت و ژن های آن را در صفت و ژن های والد دیگر ضرب میکنیم؛ به این صورت که هر الل یکی از والدین را، در ۲ الل والد دیگر ضرب میکنیم.
حاصل آمیزش فوق، تخم های ممکن را نشان میدهد.
چینش Aa با aA تفاوتی ندارد.
مربع پانت
مربع پانت, یک مربع است که روی ضلع بالا, دگره های مادر, و روی ضلع راست, دگره های پدر را مینویسیم, و در هر سلول, آن ها را در هم ضرب میکنیم.
با استفاده از جدول نیز, میتوان زیگوت های مختلف حاصل از آمیزش را دید؛ مثلا برای آمیزش «Aa✕Aa» به صورت زیر داریم.
| G | A | a |
|---|---|---|
| A | AA | Aa |
| a | Aa | aa |
مربع پانت, تنها برای آمیزش مونوهیبریدی است.
مولتی هیبریدی
در آمیزش مولتی هیبریدی، چند صفت را در هم ضرب میکنیم, و ژنوتیپ یاخته حاصل را بدست میآوریم؛ برای سادگی، هر صفت را مثل آمیزش مونو هیبریدی، جداگانه، درهم، ضرب میکنیم.
میشود
روش ها
روش های مختلفی برای بدست آوردن زیگوت های ممکن حاصل از لقاح برای ۲ ژنوتیپ وجود دارد.
مربع پانت
مربع پانت, روشی برای بدست آوردن حالات مختلف حاصل از تولید مثل برای ۲ ژنوتیپ است.
| ﹒ | $Iᴬ$ | $Iᴮ$ | i |
|---|---|---|---|
| $Iᴬ$ | AA | AB | Ai |
| $Iᴮ$ | AB | BB | Bi |
| i | Ai | Bi | ii |
مثال
تحلیلی
در خانوادهای پدر, گروه خونی B, و مادر گروه خونی A میباشد؛ در صورت تولد پسری با گروه خونی A, و دختری با گروه خونی B, چند مورد از عبارات زیر صحیح است؟
الف) ممکن از فرزند بعدی A خالص باشد.
ب) امکان دارد فرزند بعدی دختری با گروه خونی AB باشد.
پ) ممکن نیست فرزند پسر فاقد هرگونه آنزیم AB باشد.
- ۰ ✖
- ۱ ✔
- ۲ ✖
- ۳ ✖
عددی
مولتی هیبریدی
در آمیزش «AaBb×Aabb» چه نسبتی از فرزندان، ژنوتیپ یکی از والدین را نشان میدهد؟
- ۱) $1\over{4}$
- ٢) $3\over{8}$
- ۳) $1\over{2}$ ✔
- ۴) $1\over{4}$
در آمیزش «MmRr×mmRr», در زاده های حاصل از آمیزش, به ترتیب, چند نوع ژنوتیپ و چند نوع فنوتیپ بروز پیدا میکند؟
- ژنوتیپ ۶ - فنوتیپ ۴ ✔
- ژنوتیپ ۶ - فنوتیپ ۶
- ژنوتیپ ۸ - فنوتیپ ۶
- ژنوتیپ ۸ - فنوتیپ ۴
مونوهیبریدی
اگر مادری سالم، ناقل هموفیلی عامل انعقادی VIII باشد، چه نسبتی از فرزندان هموفیلی هستند؟
- ۱) 0 - فرزند هموفیلی نداریم
- ۲) $1\over 4$ ✔
- ۳) $1\over 2$
- ۴) $3\over 4$
در آميزش «AaBbCc×AaBbCc», به ترتيب, چند نوع فنوتيپ و ژنوتيپ ايجاد مي شود؟
- 4 و 8 ✖
- 8 و 16 ✖
- 8 و 27 ✔
- 16 و 27 ✖