حکم گریه و عزا و ماتم در اسلام

خود زنی و آسیب به خود و ایجاد بدعت و سنت عزا و ماتم برای اموات, مطابق سنت رسول الله صلی الله علیه وسلم, از اعمال جاهلی, و حرام است.

قرآن

وَجَاءُوا عَلَىٰ قَمِيصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ ۚ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْرًا ۖ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ ۖ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ (18) اليوسف

و پیراهن او را با خون کذب آوردرند گفت: بلکه نفس شما امری را برای شما آراست؛ پس صبر زیبا است, والله مستعان است از آنچه که وصف می‌کنید.

الَّذينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ (156) البقرة

کسانی که هرگاه به مصیبتی برخوردند گفتند: «انا لله وانا الیه راجعون» (۱۵۶) البقرة

احادیث

آسیب به خود

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا زُبَيْدٌ الْيَامِيُّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: ((لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَطَمَ الْخُدُودَ، وَشَقَّ الْجُيُوبَ، وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ)).

نبی صلی الله علیه وسلم فرمود: از ما نیست هرکس به گونه های خود لطمه وارد کند, و لباس خود را پاره کند, و به جاهلیت دعوت کند.

عذاب مرده برای گریه

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ قَالَ: أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ ﵄، عَنِ النَّبِيِّ ﷺ قَالَ: (الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ).

نبی صلی الله علیه وسلم فرمود: «مَیِّت در قبر خود عذاب می‌شود به آنچه بر وی گریه می‌شود.

روایات

أَخْبَرَنِي أَبُو الْقَاسِمِ الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّكُونِيُّ، بِالْكُوفَةِ، ثنا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَضْرَمِيُّ، ثنا أَبُو كُرَيْبٍ، ثنا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ، حَدَّثَنِي رَزِينٌ، حَدَّثَتْنِي سَلْمَى قَالَتْ: دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ، وَهِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ: مَا يُبْكِيكِ؟ قَالَتْ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَنَامِ يَبْكِي وَعَلَى رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ التُّرَابُ، فَقُلْتُ: مَا لَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: «شَهِدْتُ قَتْلَ الْحُسَيْنِ آنِفًا»

سلمی رضی الله عنها فرمود: بر ام سلمه رضی الله عنها وارد شدم و او گریه می‌کرد؛ گفتم: چه چیزی تو را به گریه انداخته؟ فرمود: رسول الله صلی الله علیه وسلم را در خواب دیدم درحالی که می‌گریست, و بر سر و ریش او خاک بود گفتم: چه شده یا رسول الله؟ فرمود: قتل حسین را کمی قبل دیدم.

این روایت که در کتاب مشهور به روایات ضعیف مستدرک و سنن ترمذی آمده, یک روایت غریب و ضعیف است.

comments