عدد کروموزومی, عددی بیانگر تعداد کروموزوم ها در هسته هر سلول somatic است؛ عدد کروموزومی به صورت an = c نشان داده می‌شود که در آن c یک عدد طبیعی است, و آن را عدد کروموزومی می‌خوانیم.

ضریب n, بیانگر تعداد کروموزوم های جنسی و مجموعه کروموزوم ها از هر والد است, و به تعداد آن برای هر صفت allele وجود دارد.

فام تن

مولکول های دِنا (DNA)، در ساختار هایی حاوی سانترومر و نوکلئوزوم به نام فام تن, به انگلیسی chromosome ذخیره می‌شوند.

در هسته هر یاخته، به تعداد کروموزوم، سانترومر وجود دارد.

آتوزوم

آتوزوم به انگلیسی autosome, به کروموزوم های غیر جنسی گفته می‌شود.

کروموزوم جنسی

کروموزوم جنسی, به انگلیسی sex chromosome, به کروموزوم های تعیین کننده جنسیت گفته می‌شود.

فامینه

فامینه یا کروماتین, به انگلیسی chromatin, به فام تن های کامل فشرده نشده اینترفاز می‌گویند که تمامی مراحل قبل از متا فاز را شامل می‌شود.

فامینه نیز هیستون و نوکلئوزوم دارد.

نوکلئوزوم

فامینه و فام‌تن, هر دو, دارای ساختاری به مانند گردنبند مروارید هستند که در آن برای ایجاد فشردگی، مولکول دِنا, حدود ۲ دور به دورِ ۸ مولکول پروتئینی, به نام هیستون می‌پیچد.

هیستون و نوکلئوزوم، فقط در یاخته های «یوکاریوتی» وجود داردند, و در یاخته های «پروکاریوتی» وجود ندارند.

کروموزوم همتا

کروموزوم همتا یا همولوگ به انگلیسی homologous, کروموزومی دارای کروموزوم مشابه با شکل, اندازه و محتوای مشابه است.

• اندازه یکسان
• جایگاه سانترومر یکسان
• نوع ژن های یکسان

کاریوتیپ

تصویری از کروموزوم ها در مرحله متافاز رشتمان، و در حداکثر فشردگی است که در آن فام تن ها به ترتیب اندازه، شکل، و محل سانترومر مرتب شده اند.

نکته: در انسان، بزرگترین فام تن ها، در جفت ۲۲، و کوچک ترین در جفت ۱ قرار دارد.

در کاریوتیپ انسان، در مرحله متافاز، ۹۲ فامینک به انگلیسی chromatid وجود دارد.

سوال

تعداد کدام گزینه بیشتر است؟

1. ✖ تعداد رشته های پلی نوکلئوتیدی ملخ نر در متافاز ۴۶
2. ✖ تعداد DNA موجود در هر قطبِ سلول در آنافازِ میتوزِ مگس سرکه ماده
3. ✖ تعداد DNA موجود در کروموزوم های اتوزومی انسان در هر قطب میتوز آنافاز
4. ✔ تعداد رشته های پلی نوکلئوتیدی موجود در هر هسته تلوفاز ملخ ماده